ناصر خسرو

118

جامع الحكمتين ( فارسى )

بر آنك دهر بقاء بى « 1 » مرگست آنست كه زمان « 2 » روز بروز همىگذرد ( و ) بقاء زندهء ميرنده است . « 3 » و چو « 4 » بقاء زندهء ميرنده زمان گذرنده باشد ، واجب آيد كه بقاء زندهء تا ميرنده - كه آن نفس است « 5 » و عقل است - بقاء سرمدى باشد ناگذرنده ، و نام آن دهر است . ( 115 ) و قولى « 6 » مختصر بر « 7 » اظهار دهر و زمان و تفصيل « 8 » ايشان از يكديگر آنست كه گوييم : زمان « 9 » از دهر « 10 » بحركات فلك پيموده « 11 » است « 12 » كه نام آن روز و شب و ماه و سال و جز آنست ، و دهر زمان ناپيموده « 13 » كه مر او را آغاز و انجام نيست ، بل « 14 » دهر زمان درنگ « 15 » و بقاء مطلق است . و امّا برهان بر آنك جوهر نفس ميرنده نيست و بقاء « 16 » او دهر است ، و بقاء مطلق است أزلى و أبدى « 17 » ، آنست كه گوييم : جسد ما زنده است روزگارى ، تا « 18 » زندگى ازو همىبشود . پس دانستيم كه زندگى جسد ما عرضيست « 19 » ، آنگه « 20 » گوييم : هر « 21 » معنيى كه آن بعرض اندر چيزى پديد آيد ، آن معنى اندر چيزى ديگر جوهرى باشد . و آن چيز كه آن معنى مر او را جوهرى باشد ، پيش از آن چيز باشد بوجود - از آن چيز كه « 22 » آن معنى اندرو بعرض پديد آيد ، - چنانك

--> ( 1 ) بى A : - R ( 2 ) كه زمان R : كز زمان A ( 3 ) است R : - A ( 4 ) و چو A : و چه R ( 5 ) نفس است A : نفس R ( 6 ) و قولى A : و قول R ( 7 ) مختصر بر A : - R ( 8 ) تفصيل A : تفضل R ( 9 ) زمان A : كه زمان R ( 10 ) دهر R : + است A ( 11 ) پيموده A : همراه R ( 12 ) است R : - A ( 13 ) كه نام آن . . . ناپيموده A : - R ( 14 ) بل A : بلك R ( 15 ) زمان درنگ : زمان و درنگ R و زمان و درنگ A ( Cf . H . S . Nyberg , Hilfsbuch des ) ( 16 ) و بقاء R : بقاء A ( 17 ) و أبدى R : أبدى A ( 18 ) تا : ( Pehlevi II . Glossar s . v . Zaman . ) و تا A و باز R ( 19 ) عرضيست A : عرضست R ( 20 ) آنگه A : آنگاه R ( 21 ) هر A : بهر R ( 22 ) از آن چيز كه : كه آن چيز باشد كه RA